Güncellendi: 14 Eylül 2026 · English
Çin burcunu (BaZi, dört sütun) okuyan çok sayıda uygulama var; Türk On İki Hayvanlı Takvimi'ni ayrı bir katman olarak okuyan uygulama neredeyse yok. İkisini birlikte, üstüne Batı astrolojisini de koyarak yorumlayan bir uygulama arıyorsanız bildiğimiz tek örnek Falcı — bu sayfayı yazan ekibin uygulaması olduğu için bunu iddia olarak değil, kontrol edebileceğiniz bir cümle olarak yazıyoruz.
İki takvim aynı değil. En pratik fark şurada: Türk yılı Nevruz'da, 21 Mart'ta değişir; Çin yılı ise Ocak sonu–Şubat ortasında kayan bir tarihte. Ocak–Mart arasında doğanlar bu yüzden iki sistemde farklı hayvanlara denk gelebiliyor.
On iki yıllık bir döngüde her yıla bir hayvan adının verildiği takvim sistemi, Türk yazılı kaynaklarında en erken dönemlerden itibaren geçer; Kaşgarlı Mahmud'un Divânu Lugâti't-Türk'ünde hayvan adları ve yıl sayımı üzerine bölüm vardır. Sistem Türk, Moğol ve Çin gelenekleri arasında paylaşılan bir çerçevedir — hangisinin diğerinden aldığı tartışmalıdır, ama Türkçe adlar (Sıçgan, Ud, Bars, Tonguz) Çince adların çevirisi değil, kendi dilinde yaşamış adlardır.
Türk katmanında hayvanın yanına dört şey daha eşlik eder: yön, renk, element ve töz. Renkler de sıradan renk adları değil, eski Türkçedeki yön renkleridir — kuzey kara, doğu gök, güney kızıl, batı ak, merkez sarı. "Karadeniz" ve "Akdeniz" adları da bu sistemden gelir: kuzeydeki deniz kara, batıdaki ak.
Türk takviminde yılbaşı 1 Ocak değil, 21 Mart — Nevruz, yani gece ile gündüzün eşitlendiği gün. Çin takviminde ise yıl, ay takvimine bağlı olarak Ocak 21 ile Şubat 20 arasında değişen bir günde döner. Bunun sonucu şu:
Falcı bu sınırı doğum yerinin yerel takvim gününe göre değerlendiriyor, UTC'ye göre değil: 21 Mart saat 01:00'de İstanbul'da doğan biri UTC'de hâlâ 20 Mart'tadır ve UTC'ye bakmak o kişiye bir önceki yılın hayvanını verirdi.
| Eski Türkçe | Bugünkü adı | Yön | Renk | Element | Töz |
|---|---|---|---|---|---|
| Sıçgan | Sıçan | Kuzey | Kara | Su | Kıvrak zekâ |
| Ud | Öküz | Kuzey | Kara | Toprak | Sabır |
| Bars | Pars | Doğu | Gök | Ağaç | Cesaret |
| Tavışgan | Tavşan | Doğu | Gök | Ağaç | Sezgi |
| Lu | Ejderha | Merkez | Sarı | Toprak | Bereket |
| Yılan | Yılan | Güney | Kızıl | Ateş | Gizli bilgi |
| Yund | At | Güney | Kızıl | Ateş | Özgürlük |
| Koy | Koyun | Merkez | Sarı | Toprak | Uyum |
| Biçin | Maymun | Batı | Ak | Metal | Ustalık |
| Takıgu | Tavuk | Batı | Ak | Metal | Uyanıklık |
| İt | Köpek | Batı | Ak | Metal | Sadakat |
| Tonguz | Domuz | Kuzey | Kara | Su | Cömertlik |
Döngünün tabanı olarak 1984 Sıçgan yılıdır. Hesap şöyle:
Örnek: 4 Şubat 1995 → yıl 1994 → 1994 − 1984 = 10 → kalan 10 → İt (Köpek), batı yönü, ak renk, metal elementi, töz sadakat. Aynı kişi Çin takviminde 1995 Domuz yılına düşer, çünkü Çin yeni yılı 31 Ocak 1995'te başlamıştı. İki sistemin farklı sonuç vermesi tam olarak bu yüzden.
Uygulama doğum tarihi, saati ve yerini alıp üç katmanı birlikte okuyor:
Burada dürüst olmamız gereken bir ayrım var: Batı ve Çin katmanları hesaplanmış astronomidir, Türk katmanı değildir. Şaman ve yıldızname gelenekleri için kaynaklar birbirini tutmuyor; bu yüzden Türk katmanının içeriği uygulamada küratörlü bir tablodan geliyor, modele doğaçlattırılmıyor. Aksi halde aynı kişi aynı soruya iki farklı cevap alırdı.
iPhone · Doğum haritası ve özeti ücretsiz · Üç gelenek bir arada
Bu sayfayı Falcı'yı geliştiren ekip yazdı. Hayvan, yön, renk ve töz tablosu uygulamanın kullandığı küratörlü tablonun aynısıdır. Falcı eğlence amaçlıdır; yorumlar tıbbi, hukuki ya da finansal tavsiye değildir.